22 Απρ 2007

Μάης '68: 39 χρόνια μετά



Σήμερα, ημέρα των γαλλικών προεδρικών εκλογών και βλέποντας στο CNN το διαγραφόμενο νικητή, συντηρητικό Σαρκοζί να χειροκροτείται από τους θριαμβολογούντες οπαδούς του, θυμήθηκα όσα συνέβαιναν τέτοια περίπου εποχή στο Παρίσι και τη Γαλλία, πριν 39 χρόνια.



Πιστεύω ότι ακόμα και εκείνες τις αναμφισβήτητα εκρηκτικές κινητοποιήσεις μπορεί κανείς να τις ερμηνεύσει ποικιλοτρόπως. Αντί για μία γνήσια επαναστατική έκρηξη, εμπνευσμένη μεταξύ άλλων και από τις ιδέες του Καστοριάδη, ο Μάης του ’68 μπορεί να ερμηνευθεί και ως μία φοιτητική εξέγερση που έπασχε από την έλλειψη βάθους και στερεότητας των ιδανικών της και από μία σύγχυση γύρω από τους στόχους της. Ο Μεξικανός ποιητής Octavio Paz είπε κάποτε ότι τα γεγονότα εκείνου του Μάη αποτελούσαν ‘το θέαμα, τη φιέστα της επανάστασης’ ή ‘[μία] φιέστα προς τιμήν της επανάστασης’, και ότι στο γαλλικό Μάη του ’68 ‘η τελετή ήταν πραγματική, αλλά η επικληθείσα θεότητα ήταν ένα φάντασμα.’



Αν θα συμφωνούσε κανείς, δεν θα μπορούσε παρά να αναρωτηθεί αν μία ‘άδεια’ ή ‘κούφια’ επανάσταση, όπως ο Μάης του ’68 κατά τον Paz, αποτελεί τη μοναδική μορφή που η ριζική κοινωνική κριτική μπορεί να πάρει σήμερα στη Δύση. Άσχετα από το αν συμφωνεί κανείς με τον Paz ή όχι, μοιάζει προτιμότερο να μιλήσουμε, όπως ο Καστοριάδης, όχι για μία βίαιη κινητοποίηση ενάντια στο σημερινό status quo ante, αλλά για μία αλλαγή στην ανθρωπολογική δομή των σημερινών ανθρώπων που θα οδηγήσει στην εμφάνιση μιας άλλης μορφής ύπαρξης και
δράσης.

14 Απρ 2007

Ένας Αθηναίος στη Θεσσαλονίκη



Ως Αθηναίος που πριν τρία χρόνια μετοίκησα στη Θεσσαλονίκη (ο λόγος δεν είναι του παρόντος), θέλω να μοιραστώ ορισμένες εντυπώσεις, και τους λόγους που μου αρέσει - και δεν μου αρέσει - η ζωή στη συμπρωτεύουσα:



Λοιπόν, έχουμε και...τρώμε: το φαγητό είναι σαφώς ανώτερο - και φθηνότερο! - από της Αθήνας, με το απαραίτητο γλύκισμα στο τέλος που προσφέρεται τόσο ευγενικά σε ταβέρνες και εστιατόρια. Επίσης, απερίγραπτη είναι και η όλη αίσθηση της πόλης που σε αγκαλιάζει και αφήνει να αναδυθούν αρώματα από το κοσμοπολίτικο παρελθόν της. Αλλά και οι όμορφες εκδρομές σε μέρη όχι και τόσο μακριά από την πόλη όπως τα περιέγραψα σε προηγούμενο post, είναι πάντα μια καλή ιδέα τα σαββατοκύριακα. Tο Νοέμβριο, το φεστιβάλ κινηματογράφου είναι must! Όπως απαραίτητες είναι και οι βόλτες στο κέντρο και την παραλία. Τέλος, οι άνθρωποι: σε αντίθεση με την Αθήνα, η Θεσσαλονίκη δεν 'σηκώνει' και πολλή δηθενιά και στήσιμο. Ένα πράγμα που ΔΕΝ μου λείπει από την Αθήνα, είναι οι μελαγχολικοί νέοι άνθρωποι και οι στημένες παρέες. Αυτά βέβαια είναι και θέμα τύχης - ατυχίας περισσότερο! - αλλά γενικότερα διαπίστωσα ότι στη Θεσσαλονίκη βρίσκει κανείς αυθεντικότερες ανθρώπινες φιγούρες λίγο πιο εύκολα απ' όσο στην Αθήνα. Επίσης, ας μην ξεχνάμε τους πανταχού παρόντες φοιτητές και τη ζωντάνια που δίνουν στην πόλη, που ως γνωστόν είναι η μεγαλύτερη φοιτητούπολη της Ελλάδας.



Αυτά που με πληγώνουν: η έλλειψη των κινηματογράφων, των θεάτρων και των μουσείων της Αθήνας. Πολιτιστικά, η αίσθηση που έχει κανείς είναι ότι ζει σε έναν κινηματογράφο Β' Προβολής, σε σχέση με την Αθήνα. Επίσης απαράδεκτη είναι η ατμοσφαιρική μόλυνση που οφείλεται: α) στις βιομηχανίες που σκανδαλωδώς λειτουργούν μέσα στην ίδια την πόλη, και β) στα απαρχαιωμένα μέσα μαζικής μεταφοράς, δηλαδή τα παλιά λεωφορεία-φυσαρμόνικες που υπήρχαν πριν 10-15 χρόνια στην Αθήνα. Η έλλειψη επιλογών σε αυτόν τον τομέα, αν σκεφτεί κανείς τις επιλογές (τραμ, προαστιακό, μετρό, λεωφορεία) που προσφέρονται στην Αθήνα και τις σχετικές επενδύσεις που έχουν γίνει, είναι κραυγαλέα. Α, και το κλίμα δεν είναι ό,τι καλύτερο, με αρκετή υγρασία λόγω της θάλασσας - δεν συγκρίνεται με το της Αθήνας και με το αττικό φως. Υπάρχει επίσης μια γενικότερη αίσθηση - στους ανθρώπους υπάρχει η επαρχιακή νοοτροπία - ότι ζει κανείς σε μια υπερδιογκωμένη επαρχιακή πόλη, με όλα τα αρνητικά της, και μακριά από εκεί όπου 'τρέχει' η ζωή (δηλαδή την Αθήνα). Τέλος, με τυραννάει η έλλειψη της δυνατότητας να πάρει κανείς το πλοίο της γραμμής το καλοκαιράκι και να πάει στα νησιά. Για να το κάνει κανείς αυτό από τη Θεσσαλονίκη πρέπει πρώτα να διανύσει τα 520 χλμ. προς την Αθήνα. :-(

30 Μαρ 2007

Δέκα χρόνια χωρίς τον Κορνήλιο Καστοριάδη



Φέτος συμπληρώνονται δέκα χρόνια από το θάνατο του Κ.Κ. Με αυτή την αφορμή, ένα πρώτο post (ίσως ακολουθήσουν κι άλλα).
Σήμερα ο λόγος στον ίδιο: ηχητικό ντοκουμέντο από ομιλία του στον Τριπόταμο της Τήνου, τον Αύγουστο του 1994, με θέμα: «Η Δύση, το Βυζάντιο και η σχέση μας με την παράδοση».
Ακούτε εδώ
Η ομιλία έκλεινε ως εξής: «Εάν μπορέσουμε να αφομοιώσουμε δημιουργικά τον απέραντο πολιτισμικό πλούτο που δημιούργησε η Δύση - ο οποίος εμπεριέχει, έστω και ανεπαρκώς, την αρχαία ελληνική αναφορά - θα μπορέσουμε ίσως να μιλήσουμε μιαν πραγματικά δική μας γλώσσα και να παίξουμε την παρτίδα μας σε μια νέα πολιτισμική συμφωνία. Αλλιώς, θα εξακολουθήσουμε να βράζουμε στο ζουμί μας και να καλλιεργούμε την περιθωριακή μας ασημαντότητα».

23 Μαρ 2007

Ταξιδεύοντας στη Βόρειο Ελλάδα


Καστοριά...στα φετινά Ραγκουτσάρια.


Γρεβενά, στο Σπήλαιο.


Πέρσι το χειμώνα στα Γρεβενά.


Και ολίγη Κεντρική Ελλάδα: Τσαγκαράδα Πηλίου. Η είσοδος στον Αστυνομικό Σταθμό από το παράθυρο μέσω...σκάλας.


Παλιό σπίτι στις Πρέσπες.


Επ! Τι κοιτάς εσύ; Ο Γίγας (έτσι τον έλεγαν) σε έναν ξενώνα στις Πρέσπες.


Οι 'Μπούλες' στη Νάουσα...


...και η 'νύφη'.

17 Μαρ 2007

Βιβλία και blogs

Διαβάζω με μεγάλο ενδιαφέρον όλο και περισσότερα blogs, και πραγματικά απολαμβάνω το καθένα ξεχωριστά. Στο τέλος όμως κλείνοντας το κομπιούτερ, δεν μου έχει μείνει το παραμικρό, σε τεράστια αντίθεση με την τόσο γεμάτη αίσθηση που έχω κλείνοντας ένα ωραίο βιβλίο - αίσθηση που διαρκεί μάλιστα. Παρά το ότι διαβάζοντας blogs μπορεί να γελάσω και να βρω συναρπαστικά πράγματα, το μόνο που μένει αργότερα είναι η ζαλάδα από την οθόνη. Όσο για τη δυνατότητα επικοινωνίας που προσφέρουν τα blogs, διαβάζοντας ένα ενδιαφέρον βιβλίο νιώθω και ότι ταυτόχρονα επικοινωνώ, και μάλιστα σε βάθος, με τον συγγραφέα. Άραγε θα μπορέσουν ποτέ τα blogs να συγκριθούν με την ανάγνωση ενός βιβλίου;

10 Μαρ 2007

Τί είναι επιστήμη στην Ελλάδα;

Επιστήμη στην Ελλάδα είναι οποιοσδήποτε τομέας της γνώσης στον οποίο ένας διαδηλωσάκιας αιώνιος φοιτητής με αλογοουρά αυτής της γενιάς μπορεί να ξεπεράσει το σημείο όπου έφτασε ο διαδηλωσάκιας αιώνιος φοιτητής με αλογοουρά της προηγούμενης γενιάς.

7 Μαρ 2007

Τί είναι επιστήμη;

"Επιστήμη είναι οποιοσδήποτε τομέας της γνώσης στον οποίο ένας ηλίθιος αυτής της γενιάς μπορεί να ξεπεράσει το σημείο όπου έφτασε η ιδιοφυία της προηγούμενης γενιάς."
(Παρατίθεται από τον Umberto Eco στο "Με το βήμα του κάβουρα", Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 2006, σελ. 476.)

4 Μαρ 2007

Ο καλός μας ο καιρός

'Ομορφη μέρα σήμερα...ζεστή, ηλιόλουστη. Αναρωτιέμαι όμως: o χειμώνας πέρασε υπερβολικά, ανησυχητικά ήπιος. Και ήδη έχουμε θερμοκρασίες Απρίλη, ενώ ακόμη δεν πρόλαβε να μπεί ο Μάρτης...

3 Μαρ 2007

Περί μεταναστών

Στη χώρα που οι κάτοικοί της προτιμούν να "ψοφήσει ο γάιδαρος του γείτονα" παρά να αποκτήσουν έναν οι ίδιοι, όπως λέει μια παλιά παροιμία, δεν προκαλούν, δυστυχώς, έκπληξη τέτοια και παρόμοια περιστατικά, όπως αυτό που περιγράφει ο gazi kaplani στο blog του. Οι Έλληνες έχουμε πολλά καλά ως λαός, είμαστε όμως και βαθιά συμπλεγματικοί άνθρωποι. Αισθανόμαστε άνετα όταν μας εκπροσωπεί στη Eurovision ένας αλλοδαπός τραγουδιστής, εφόσον πρόκειται για έναν pop διαγωνισμό, που κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν ασχολείται μαζί του στα σοβαρά. Υποσυνείδητα θεωρούμε αυτόν τον άνθρωπο κατώτερό μας πολιτισμικά, αισθητικά, και γενικότερα, κι έτσι κοιμόμαστε ήσυχοι τα βράδια, ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας. Όταν όμως είναι καλύτερος μαθητής από τα παιδιά μας στο σχολείο, όταν γράφει καλύτερα από εμάς στις εφημερίδες και μάλιστα γράφει και ωραία βιβλία (αν είναι ποτέ δυνατόν!), όταν είναι καλός μουσικός, ποιητής, καλός σε ο,τιδήποτε και, κυρίως, καλύτερός μας, αυτό το γεγονός αφυπνίζει τον εγωισμό μας. Και τότε, αχ τότε, αλίμονό του...